محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

88

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

اگر مرواريد محلول را با سريشم پنير حبّها بسازند ، بعد از خشكى آن به مثقب نيز مىتوان سوراخ كرد با سنباده جلا داد . عمل جلاى لؤلؤ : چون مرواريد زرد شود يا ناصاف باشد ، در آب ترنج بجوشانند و با سنبادهء نرمى بمالند و از اسرار است و از خواص مرواريد محلول است تخليص كبريت و عقد فرار و مجرب است . عمل شادانه عدسى : شاه‌دانج سفيد و غير احمر او را با قدرى دم‌الاخوين مثل غبار سائيده ، با سريشم پنير سرشته ، به قالب شبيه به عدس دانه‌ها بسازند و از مكتومات است . عمل دانه‌هاى رنگين : صدف با رومهره را كه قسمى از حلزون است بايد سائيد و شست و جهت سبزى زنگار مصفى و جهت سرخى شنجرف و به جهت زردى زرنيخ و جهت ساير الوان با آنچه مناسب باشد اضافهء صدف مغسول نمود و چندان سحق بايد كرد كه در صلابت خشك شود ، پس با سريشم پنير سرشته ، هر چه خواهند ترتيب دهند و بعد از سه چهار يوم كه در غايت استحكام شده باشد با چرخ هموار كرده ، به روغن زيتون چرب نمايند و با پنبه دانه در كيسه كرده ، دو سه روز بمالند تا جلا يابد . عمل رنگ احجار ياقوت و احجارى كه فى الجمله تاب آتش داشته باشند : قلى ، زاج سياه ، زاج سفيد ، زاج زرد ، سخالهء فولاد و دم‌الاخوين و پوست پياز تلخ بالسوية با سركه و بول اطفال يك روز تمام بسايند و بعد از خشك شدن در شيشه مطيَّن و امثال آن كرده ، تا سه هفته در زبل تازه گذارند تا حل شود و محلول شبيه به خون گردد ، پس ياقوت سفيد و امثال آن را در قرع زجاجى مطيَّن كرده ، به آب مذكور آغشته در آتش گذارند و قدحى بر سر قرع نصب كنند و چندان آتش دهند كه رنگ گيرد . دستور نوشتن عقيق : ملح القلى ، برگ درخت عرعر ، بالسوية سائيده با سركه سرشته با آن هر چه خواهند بر عقيق بنويسند يا نقش كنند و بعد از خشكى آن زمانى در آتش نرم گذارند تا خوب گرم شود ، پس سرد كرده ، جلا دهند و آنچه نقش كرده باشند ديگر زايل نمىگردد . رنگ كردن استخوان عاج و امثال آن : آن را در ماست ترش يا شير يك شبانه روز بگذارند تا نرم شود و به جهت سبزى در هر صد و پنجاه مثقال شير هفت مثقال و نيم زنگار هر روز اضافه نموده ، بر هم زنند ، اقلا تا ده يوم اكثر چهل يوم در ظرف